Tarantella
 

 

 

 

 

 

 

 

 


     

 

  

 

 

 

 

 

Water bij de Wijn (2)
v
Eifel, Hunsrück, Westerwald en Middenrijndal
28 - 30 april 2013

Water bij de Wijn - deel 1 ...      

 

  Ambivalent  

29 april
Feld des Jammers
Bretzenheim

Ter nagedachtenis aan alle in gevangenschap gestorven Duitse soldaten

Vanaf april 1945 bevond zich op het akkerland tussen deze straat en de wijnbergen op de achtergrond een door de overwinnaars ingericht gevangenenkamp. Hier lagen tijdelijk 100.000 Duitse gevangenen onder de blote hemel. Duizenden van hen stierven hier.
In 1949 werden de resten van het kamp opgeruimd.
In 1966 werd ter nagedachtenis aan al diegenen die hier of elders in gevangenschap gestorven zijn en voor in de oorlog gevallenen dit gedenkteken opgericht.
De gemeente Bretzenheim onderhoudt deze gedenkplaats. De gemeente accepteert graag documenten, voorwerpen en  ervaringsverslagen.


Het was niet gepland, dit monument.
Maar als je er dan toch langs rijdt, dan wil je wel even gaan kijken wat daar herdacht wordt.
Nou hadden Lief J. en ik net een serie docu's over oorlog en nazi dodenkampen achter de rug boordevol beelden van uitgemergelden en doden en gewonden.
En dan dit.
Dat valt dan niet zo heel erg lekker, zeg maar.
Dat schokt en roept foute wraakgevoelens op.
Maar toen las ik zomaar een briefje op het mededelingenbord.
En dat stemde mild.

P.S.
Direct nadat ik dit publiceerde, keken Lief J. en ik naar de eerste twee delen van de indrukwekkende antioorlog trilogie Unsere Mütter, Unsere Väter.
Ademloos.
Goed en fout. Helden en lafaards. Kleine en grote geschiedenis. Het loopt allemaal in elkaar over.
Het verbijstert, het verheldert.
Het laat precies dát zien wat Lief J.'s moeder ons zo vaak vertelde: gewone mensen werden medeplichtig door keuzes waarvan ze de gevolgen niet konden overzien. Keuzes die leidden tot persoonlijk lijden en collectieve trauma's.
Een verleden dat nog steeds verzwegen en verdrongen wordt omdat het niet uit te leggen, niet te verwerken, valt.
Wie er iets van wil proberen te begrijpen, zou moeten kijken en zich de vraag stellen: Wat zou ík gedaan hebben.

      

  Dubbele Burchten  

29 april
Van Boppard langs de Rijn tot aan de Loreley
en door de regio's Donnersberg, Bad Kreuznach en Hunsrück-Rhein
267 km


Ik heb trouwens de route voor vandaag een beetje veranderd, vertelde Lief J. terloops toen ik weerloos was, omdat ik m'n best moest doen om niet te stikken in een hap hard droog ontbijteigeel. 't Waren veel te veel kilometers. Ik heb 't hele stuk aan de andere kant van de Rijn geschrapt.
Ai.
Dat was geen kleine aanpassing, maar een essentiële ingreep.
Komt er dan nog wel iets van terecht, vroeg ik achterdochtig, maar Lief J. - precies wetend waar het mij om ging - knikte overtuigend en geruststellend van ja. Er blijven nog ruïnes genoeg over.
Vol vertrouwen in dat laatste durfde ik dan ook gerust Burg Rheinfels bij Sankt Goar over te slaan. We reden er wel helemaal naar toe, maar het aanpalende hotel-restaurant maakte alles teleurstellend beschaafd en ik werd verongelijkt van de tariefstructuur: wij moesten acht euro btalen, terwijl een gezin met vier kinderen voor een tientje naar binnen mocht. Dat stak. En dan was de parking ook nog eens niet gratis. Obstinaat parkeerden we illegaal en namen gratis een kort kijkje van buitenaf.
Uit NL hè.

                                  Indrukwekkend, maar die moderne aanbouw, die had verboden moeten worden


Daarna gauw weer verder.
Aan de overkant van de Rijn glansden boven elk dorp de burchten als juwelen aan een zilveren ketting. De een nog verleidelijker dan de ander.
Wauw. Dat mis ik dus allemaal, dacht ik spijtig.
Maar ik zei niks. Want natuurlijk had Lief J. gelijk gehad. We hadden onmogelijk al die rotsen kunnen beklimmen. Bij de vierde of al eerder zou ik van vermoeidheid naar beneden gestort zijn.
Iets voorbij de Loreley draaiden we het binnenland in en de koolzaadvelden met een waas van geel en de ruige rotsen met grandioze uitzichten verzoenden me. En Prius' prachtige eigenschappen komen veel beter tot hun recht in de bergen. Van razend klimmen tot gierend afremmen, in z'n PWR-modus of met z'n pook in tegenhoudstand voelt 't méér als autorijden dan geruisloos elektrisch door een dorp zoeven.
Toen werd de omgeving kaal en aangeharkt. Ongeduldig keek ik uit naar de eerste puinhopen. En precies toen ik me afvroeg of in deze klinische contreien überhaupt wel een burcht kon zijn, veranderde het landschap plotseling en daalden we woest af langs onbedwongen struiken over een ongenaakbaar pad. Op een verre heuveltop doemden afgebrokkelde muren op.
M'n enthousiasme groeide en maakte me blind voor de complicaties van diepe tractorsporen en modderplassen. Ik had trouwens ook het volste vertrouwen in de rijkunsten van Lief J., die ik bijstuurde met gejubelde aanmoedigingen. Maar hij is realistischer en voorzichtiger. Ging bezorgd poolshoogte nemen en kwam gelukkig onbezorgd terug.
We hopsten verder en bij elk spannend obstakel vond ik de route leuker worden.
Maar.
Sinds ik me er bij heb neergelegd dat Lief J. van de routeplanning is, ben ik lui. Te lui. Zo lui dat ik totaal niet meer kijk naar wat hij ervan gemaakt heeft.
En dat wreekte zich.
Want ik hoef dankzij een programma dat je tot op de millimeter nauwkeurig vertelt waar de bouwsels liggen niet meer bang te zijn dat we iets missen, maar andere verrassingen zijn toch niet helemaal uitgesloten, zo bleek.
Want.
We kwamen uit bij een bekend bord. Met aan de rechterkant een bekende boerderij. En er tegenover een bekend met bomen omzoomd veldje.
Dit was de toegangsweg naar Burg Montfort waar we ons in oktober 2010 al naar boven geploeterd hadden.

Bestaat dat?
Zeker, dat bestaat.
Erger nog, twintig kilometer verderop kreeg ik weer zo'n onheilspellend déjà vu waarna we terecht kwamen bij de Moschellandsburg, uit dezelfde reis van oktober 2010. Dit kan niet, ik droom, leek me, wat helaas niet zo bleek te zijn. Heb je wel goed gekeken toen je die route maakte? vroeg ik aan Lief J. Absoluut, verdedigde hij, maar met de googlesatelliet  is het allemaal onherkenbaar.
We picknickten - ook niet helemaal naar tevredenheid, want 't was er eigenlijk te winderig voor en de banken waren nat en vuil en Lief J. nam het mij kwalijk dat ik dat doorgedreven had en dat ik toen ook nog op de foto wilde en néé, niet wéér dezelfde kiek, nou dan doe je 't toch zelf en kijk nou hoe stom met die albertheijntas op tafel - en toen we dat allemaal weer achter de rug hadden, ging ik me verheugen op wat nog komen ging.
Misschien had ik dat niet moeten doen.
Want ik acteerde opeens in een absurdistische film en de derde burcht bleek ook een bekende: die van Falkenstein.
Wat een armoe. Maar ook, wat een humor!

                                                                                                                                                     Moschellandsburg

                                                                                                                                                Falkenstein

O, en P.S.:
We zagen die dag geen ruïne meer. Wel nog een hint van Burg Katz. Onbereikbaar, aan de andere kant van het water.

Maar er waren talloze mooie uitzichten vanaf gave slingerweggetjes. Onder fotogenieke luchten. En we deden de Loreley van bovenaf en tussen de burchten-op-herhaling door ging ik voor een paar keigoed-foto's. Die komen morgen. Hoewel ook niet helemaal wat ik me ervan voorstelde.

 

 

  KeiGoed  

29 april
In de buurt van Hallgarten

Bij dat bankje, met dat prachtige uitzicht, daar lag een kei, nou ja, een stuk rots eigenlijk.
't Leek me een mooie entourage voor een keigoed-pose in de nieuwe broek, met het nieuwe tasje.
Zo leuk helemaal 1970 retro.
Puntje is, ik ben zelf niet meer helemaal à la 1970.
Want wat ben ik páárs!

 

 Vis-à-Vis Met Lore Lay  

29 april
Aussichtspunkt Maria-Ruh
Urbar

Na de vele kilometers door de bergen doemde toch nog plotseling de rivier weer op. Smal en diep is de Rijn hier. Behekst, maar op haar mooist.
Zou er een nog mooier uitzicht op de Loreley zijn? 't Is alsof je haar kunt aanraken.
De heilige Maria tegenover de verleidende Lore Lay.
Dit konden we niet vanuit de auto beleven; deze heerlijke plek, dit verrukkelijke panorama, moet je laten inwerken. Speciaal daarvoor is een parkje aangelegd. Met bankjes, een schommel, een kei(!) en een paviljoentje waar je beschut van het uitzicht kunt genieten. In dat tempeltje zat een verliefd stel op meegebrachte kussentjes, zwijmelend onder het gedicht van Jürgen Kind, het uitzicht in te drinken met glaasjes rosé.
Wat een prachtige plek voor de Liefde.
Ik voelde me verbonden.

Verbonden ook door het Loreleylied van Heinrich Heine dat ik in 1969 uit m'n hoofd moest leren in het kader van een Duitse literatuurles en wat ik nooit meer ben vergeten.

Ich weiß nicht, was soll es bedeuten,
Daß ich so traurig bin,
Ein Märchen aus uralten Zeiten,
Das kommt mir nicht aus dem Sinn.
Die Luft ist kühl und es dunkelt,
Und ruhig fließt der Rhein;
Der Gipfel des Berges funkelt,
Im Abendsonnenschein.

Die schönste Jungfrau sitzet
Dort oben wunderbar,
Ihr gold'nes Geschmeide blitzet,
Sie kämmt ihr goldenes Haar,
Sie kämmt es mit goldenem Kamme,
Und singt ein Lied dabei;
Das hat eine wundersame,
Gewalt'ge Melodei.

Den Schiffer im kleinen Schiffe,
Ergreift es mit wildem Weh;
Er schaut nicht die Felsenriffe,
Er schaut nur hinauf in die Höh'.
Ich glaube, die Wellen verschlingen
Am Ende Schiffer und Kahn,
Und das hat mit ihrem Singen,
Die Loreley getan.

 

Jürgen Kind, een inwoner van Urbar, schreef een soort tegenhanger.
Die verzen, met een knipoog naar Liebe, Reinheit, Begierde, Hochmut, Wollust en Demut, zijn deels te lezen in het dak van het tempeltje.


 

 





Romantisch schweift der Blick ins Weite,
doch suchst Du nach dem Rendezvous?
Der Schein trügt von der andren Seite -
Hier mahnt dich die Maria Ruh

Von drüben mit dem Reiz der Jugend
raubt dir ein Trugbild den Verstand.
Du aber stehst am Ort der Tugend,
die jedes Laster überwand.

Es sind schon viele liebestrunken,
als sie erblickten Loreley
ob der Versuchung tief gesunken,
verfielen ihrer Schwärmerei.

Auf steilster Klippe vis-à-vis
saß immer nur zum Zeitvertreib-
der Grund so mancher Havarie,
jenes sagenhafte Weib.

Die Loreley mit ihrem Charme
gar manchen schon im Geist verwirrte.
Maria nahm ihn in den Arm
und zeigte ihm, wie sehr er irrte.

Für all die nicht gehörten Rufer
gilt nach wie vor und immerzu -
Du findest nur am stillen Ufer
bei der Maria deine Ruh.

Denn wessen ungezähmte Lust
dem so verruchten Weibe galt,
den nimmt Maria sich zur Brust
und gibt der Seele wieder Halt.

Hier an des Rheines engster Stelle
ging schon so mancher Traum vorüber.
Es stehn sich an des Stromes Schnelle
die beiden Damen gegenüber.

Selbst Heinrich Heine war´s nicht klar,
als er die Loreley beschrieben -
dass sie wohl niemals Jungfrau war -
Allein die Sage ist geblieben.

Maria aber lehrt dich eines -
das gilt für jeden immerfort: 
Du bist bei Urbar, links des Rheines,
zu jeder Zeit am rechten Ort!

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                       Stroomafwaarts
                                                       Loreleyhaven en - piepklein - Burg Katz; helemaal rechts de Loreley

                                                                                                                                                       De Loreley

                                                                                                                 Stroomopwaarts, richting Rüdesheim

Plaquette voor de scheppers van het Loreleylied; uiting van het 19e eeuwse romantisch verlangen.
Clemens Brentano schreef de eerste ballade over Lore Lay. Zij is daarin nog een tragische vrouw die zich vanaf de rots in de Rijn stort als ze haar geliefde met een ander ziet. De sage evolueerde tot de uiteindelijke vorm die Heinrich Heine er in zijn gedicht aan gaf: het bekende verhaal over de nimf Loreley die boven op de rots haar gouden haren kamt en met haar gezang over het water de schippers verleidt en afleidt, waardoor deze zich te pletter varen.
Friedrich Silcher componerde de muziek.
Nog steeds is het een van de bekendste Rijnliederen.

 

Water bij de Wijn - deel 3 ...      

 

 

 

 

******
***
*

 

25 mei 2013

 

Spinsels, weblog van Tarantella

 

 

 

 

 

 

 


 

 


 

  

free hit counters